
Wyniki pokazują, co ustalono. Dyskusja wyjaśnia, jak rozumieć te ustalenia w kontekście pytania, literatury i ograniczeń badania.
Prezentuj wyniki w kolejności pytań
Po charakterystyce próby lub materiału uporządkuj rezultaty tak, aby czytelnik mógł znaleźć odpowiedź na każdy problem badawczy. Nie trzeba przepisywać wszystkich okien programu. Wybierz zestawienia potrzebne do udokumentowania ustaleń.
Tabela wymaga tytułu, opisanych kategorii i objaśnień. Podaj liczbę ważnych obserwacji i podstawę procentów. Wykres powinien ułatwiać porównanie, a nie jedynie dekorować rozdział.
Tekst ma wskazać sens zestawienia
Jeśli tabela zawiera czas nauki w dwóch grupach, opis powinien wskazać kierunek różnicy, właściwe miary oraz wynik zastosowanej analizy. Przepisywanie każdej komórki nie pomaga czytelnikowi.
Nie wprowadzaj interpretacji przyczynowej, jeżeli badanie pozwala jedynie porównać deklaracje grup.
W dyskusji wróć do problemu i literatury
Podsumuj najważniejsze ustalenia i odnieś je do przewidywań oraz wcześniejszych badań. Jeżeli wyniki są odmienne, rozważ różnice próby, narzędzia, kontekstu i procedury. Proponowane wyjaśnienia odróżnij od tego, co zostało bezpośrednio wykazane.
Nie ograniczaj się do zdania „hipoteza została potwierdzona”. Wyjaśnij zakres jej wsparcia i niepewność. Brak istotnego wyniku także wymaga omówienia.
Ograniczenia należą do interpretacji
Dobór dogodny, mała grupa, samoopis i jednorazowy pomiar mogą zawężać wnioski. W badaniu jakościowym ważne są kontekst wypowiedzi, sposób wyboru uczestników i procedura analizy. Opisz, co materiał pozwala stwierdzić, a czego nie rozstrzyga.
Wnioski praktyczne powinny wynikać z ustaleń. Nie dodawaj rozbudowanych zaleceń, które nie mają podstawy w badaniu.
Sprawdź wymagany układ pracy
Niektóre wydziały łączą prezentację i interpretację, inne wymagają osobnej dyskusji. Zachowaj ich strukturę, ale rozróżniaj funkcje tekstu. Pomaga to uniknąć powtórzeń i niejasnego przechodzenia od danych do opinii.
Zakres wniosków zależy m.in. od doboru próby i jej ograniczeń. Jeżeli wyniki wymagają jeszcze obliczeń, wróć do planu analizy statystycznej.
Literatura do tego zagadnienia
J. Brzeziński, Metodologia badań psychologicznych, 2019, dodatek A; P. Francuz, R. Mackiewicz, Liczby nie wiedzą, skąd pochodzą, 2007, rozdział 9; S. Bedyńska, M. Cypryańska (red.), Statystyczny drogowskaz 1, 2013, rozdział 1.
Przykłady na tej stronie są autorskie. Wymagania Twojego wydziału mogą określać inny układ i nazewnictwo.
Redakcja: Rozdział Metodologiczny


