Sedno problemu
Nie chodzi o liczbę pytań. Chodzi o to, czy dane pozwolą na nie odpowiedzieć.
Pytanie o „wpływ” wymaga innego uzasadnienia niż pytanie o współwystępowanie dwóch cech. Deklaracje uczestników o przyczynach ich zachowania nie są automatycznie dowodem zależności przyczynowej. Porównujemy brzmienie problemu z tym, co projekt rzeczywiście umożliwia.
Pomagamy usunąć niejasne pojęcia, pytania złożone z kilku niezależnych kwestii i założenia, których nie da się sprawdzić wybranym narzędziem.
Praca nad zapisami
Od celu do pytań i sposobu sprawdzenia
- Problem główny
- Wyraża zasadniczą niewiadomą projektu, określa badane zjawisko i nie wykracza poza dostępny materiał.
- Pytania szczegółowe
- Rozwijają problem główny: opisują, porównują lub dotyczą związku. Nie są listą pytań skopiowanych z ankiety.
- Hipotezy badawcze
- Są przewidywanymi odpowiedziami z uzasadnieniem teoretycznym. Dobieramy ich treść i kierunek do projektu; nie dopisujemy ich tylko po to, żeby wypełnić podrozdział.
- Zmienne i wskaźniki
- Ustalamy, co oznaczają użyte pojęcia, jak będą obserwowane i które elementy narzędzia dostarczą potrzebnych danych.
Ważne rozróżnienie
Pytanie opisowe i pytanie o związek wymagają innych danych
Pytanie opisowe: „Jak często studenci pierwszego roku przygotowują tygodniowy plan nauki?”
Pytanie o związek: „Czy częstotliwość planowania nauki wiąże się z liczbą godzin samodzielnej nauki w tygodniu?”
Drugie pytanie wymaga pomiaru obu cech u tych samych osób. Żadne z nich samo w sobie nie dowodzi, że planowanie powoduje zmianę czasu nauki.
W badaniu eksploracyjnym lub jakościowym pytania mogą wystarczyć. Decyzję odnosimy do podejścia metodologicznego i wytycznych promotora.
Różnicę można też sprawdzić na przykładach hipotez badawczych: od zdania oznajmującego po powiązanie przewidywania ze zmiennymi i planem analizy.
Gdy masz już wyniki
Oddzielamy założenia od ustaleń po analizie
Możemy uporządkować zapis problemów i wyjaśnić ich relację do danych. Jeśli nowe pytanie powstało po obejrzeniu wyników, należy oznaczyć je jako analizę eksploracyjną. Nie przedstawiamy go jako wcześniejszej hipotezy.
Czy każde badanie wymaga hipotez?
Nie. Zależy to od celu i rodzaju projektu oraz wymagań uczelni. Najpierw sprawdzamy koncepcję, zamiast dopisywać hipotezy według schematu.
