Rozdział Metodologiczny

Metodologia

Co powinien zawierać rozdział metodologiczny?

Opublikowano: Aktualizacja: 15.10.2026Około 2 min czytania

Otwarta teczka z elementami planu badania połączonymi limonkową nicią, struktura rozdziału metodologicznego.

Czytelnik powinien zrozumieć, co zostało zbadane, na jakim materiale i w jaki sposób. Zbiór definicji z podręcznika nie zastąpi opisu Twojego projektu.

Zacznij od założeń, które dotyczą tej pracy

Określ przedmiot, cel i zakres badania. Następnie przedstaw problem główny oraz pytania szczegółowe. Jeśli projekt sprawdza uzasadnione przewidywania, zapisz hipotezy i ich podstawę teoretyczną. W badaniu opisowym lub eksploracyjnym nie należy dodawać ich automatycznie.

Powiązania są ważniejsze niż liczba podrozdziałów. Każde pytanie powinno mieć źródło danych, a każdy wskaźnik - znaczenie wynikające z przyjętej definicji zjawiska.

Opisz sposób uzyskania materiału

Metoda, technika i narzędzie
Wyjaśnij, dlaczego wybrane podejście odpowiada problemowi. Opisz narzędzie i sposób jego użycia. Klasyfikację pojęć przyjmij konsekwentnie za właściwą literaturą.
Uczestnicy lub źródła
Podaj kryteria udziału albo wyboru dokumentów, sposób doboru i rekrutacji, liczebność oraz istotne cechy materiału.
Przebieg
Określ miejsce, czas, instrukcje, kolejność czynności i warunki. Jeżeli był pilotaż, opisz, co sprawdzono i jakie zmiany wprowadzono.
Opracowanie
Wskaż sposób kodowania, tworzenia wskaźników i analizy. Przy materiale jakościowym opisz procedurę wyodrębniania oraz interpretacji kategorii.

Przykład: ankieta o planowaniu nauki

„Badanie przeprowadzono metodą sondażu” nie wyjaśnia jeszcze, kogo zaproszono i co mierzono. Potrzebny jest opis grupy, rekrutacji, pytań o określony okres, sposobu udostępnienia formularza i opracowania odpowiedzi.

Jeżeli formularz udostępniono w grupie jednego roku studiów, opisz ten dobór. Nie nazywaj próby losową tylko dlatego, że nie znałeś wcześniej uczestników.

Plan badania i relacja z wykonania

Przed badaniem opisujesz zamierzenia. Po badaniu trzeba przedstawić rzeczywisty przebieg, również odstępstwa od planu. Nie dopisuj pilotażu, procedury losowania ani testowania rzetelności, jeżeli nie miały miejsca.

Układ może się różnić między dyscyplinami. W psychologii często wyodrębnia się osoby badane, materiały i procedurę. W pracach pedagogicznych lub społecznych spotkasz odrębne podrozdziały o problemach, zmiennych i terenie badań. Ostatecznie stosuj wytyczne wydziału.

Opis uczestników uzupełnij o sposób doboru próby i ograniczenia. Plan opracowania danych powiąż z doborem analizy statystycznej, zamiast podawać samą nazwę programu.

Literatura do tego zagadnienia

J. Brzeziński, Metodologia badań psychologicznych, 2019, dodatek A; S. Bedyńska, M. Cypryańska (red.), Statystyczny drogowskaz 1, 2013, rozdział 1; M. Łobocki, Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, 2001, rozdział VIII.

Przykłady na tej stronie są autorskie. Wymagania Twojego wydziału mogą określać inny układ i nazewnictwo.

Redakcja: Rozdział Metodologiczny