
„Regularność nauki” jest pojęciem. Aby ją badać, trzeba określić, jakie informacje będą o niej świadczyły. Wskaźnik łączy to, co chcesz poznać, z tym, co możesz zaobserwować lub zapisać.
Zmienna, wskaźnik i pytanie to różne rzeczy
Zmienna to cecha przyjmująca różne wartości w badanej zbiorowości. Wskaźnik wskazuje, na podstawie jakich obserwacji lub danych rozpoznasz tę cechę. Pytanie w kwestionariuszu jest sposobem uzyskania informacji. Samo umieszczenie pytania w ankiecie nie dowodzi, że dobrze mierzy ono pojęcie.
Przykład roboczy: regularność nauki
Jednym z rozważanych wskaźników może być deklarowana liczba dni samodzielnej nauki w ostatnim tygodniu zajęć. Pytanie trzeba uzupełnić o znaczenie „samodzielnej nauki” i jednoznaczny okres odniesienia.
Ten wskaźnik opisuje częstotliwość, ale nie mierzy automatycznie jakości, skuteczności ani całej regularności. Tydzień egzaminacyjny może różnić się od zwykłego tygodnia. Odpowiedzi są deklaracjami uczestników, a nie bezpośrednią obserwacją ich pracy.
Jak zapisać plan pomiaru
- Pojęcie: co oznacza w przyjętej literaturze?
- Wskaźnik: na podstawie jakiej informacji je rozpoznajesz?
- Źródło: deklaracja, obserwacja czy dokument?
- Zapis: jakie wartości i brak odpowiedzi są możliwe?
- Analiza: jak informacja pozwoli odpowiedzieć na problem badawczy?
Metoda, technika i narzędzie
W terminologii przyjętej przez Apanowicza metoda wyznacza sposób postępowania badawczego, technika dotyczy konkretnych czynności zbierania materiału, a narzędzie jest środkiem ich wykonania. Ankietowanie i kwestionariusz nie oznaczają więc tego samego. Inni autorzy i dyscypliny mogą przyjmować inne klasyfikacje; w pracy stosuj jedną, wskazaną i konsekwentną.
Zobacz także, czym różnią się metoda, technika i narzędzie badawcze oraz jak poprawnie nazwać je w opisie badania.
Pilotaż sprawdza więcej niż literówki
Poproś osoby podobne do przyszłych uczestników o próbne wypełnienie narzędzia. Sprawdź rozumienie pytań, możliwość wyboru odpowiedzi, czas i brakujące informacje. Zanotuj wprowadzone zmiany. Pilotaż pomaga wykryć problemy procedury, ale nie jest sam w sobie dowodem trafności ani pełną walidacją skali.
Zobacz pomoc w przygotowaniu i sprawdzeniu narzędzia. Prześlij również pytania badawcze, aby można było ocenić powiązanie z pomiarem.
Sposób pomiaru wpływa również na zapis odpowiedzi. Przed zbieraniem danych ustal, jak przygotować bazę z ankiety i jak zakodować wartości oraz braki.
Redakcja: Rozdział Metodologiczny


